Σπίλος ή Μελάνωμα;

μελανωμα

Της Ελίζας Τρανούδη, φαρμακοποιού στο Φαρμακείο Ψυχικού

Οι σπίλοι (κοινώς ελιές) είναι καλοήθεις  αθροίσεις κυττάρων δερματικής προέλευσης. Οι μελανοκυτταρικοί  σπίλοι (δηλαδή εκείνοι οι οποίοι προέρχονται από μελανοκύτταρα)  αποτελούν την πιο διαδεδομένη κατηγορία, μπορεί να είναι συγγενείς (υπάρχουν από την γέννηση) ή επίκτητοι (εμφανίζονται προοδευτικά κατά την διάρκεια της ζωής).

Οι σπίλοι πέρα από το αισθητικό θέμα, έχουν μεγάλη σημασία λόγω της συσχέτισης τους με το μελάνωμα, έναν από τους πιο επικίνδυνους καρκίνους. Αν αυτό διαγνωστεί έγκαιρα και αφαιρεθεί άμεσα ουσιαστικά θεραπεύεται, αν όμως καθυστερήσει και προχωρήσει σε βάθος ή δώσει μεταστάσεις έχει κακή εξέλιξη.

Το μελάνωμα μπορεί να αναπτυχθεί πάνω σε έναν προ υπάρχοντα σπίλο ή να εμφανιστεί στο φυσιολογικό δέρμα. Σε κάθε περίπτωση στα αρχικά τουλάχιστον στάδια μπορεί να μοιάζει σαν κοινός σπίλος, οπότε έχει σημασία να μπορούμε να αναγνωρίσουμε κάποια στοιχεία που θα μας κινητοποιήσουν.

Ας δούμε λοιπόν κάποια βασικά χαρακτηριστικά ενός ύποπτου σπίλου που πρέπει να μας οδηγήσουν κατευθείαν στον δερματολόγο. Θα ακολουθήσουμε τον διεθνώς αναγνωρισμένο μνημονικό κανόνα ABCDE που μας βοηθά να ταξινομήσουμε όσα πρέπει να ελέγξουμε:

-Α (asymmetry): ΑΣΥΜΜΕΤΡΙΑ του σπίλου, δηλαδή αν χωρίσαμε το σπίλο σε κάθετο και οριζόντιο άξονα (γραμμή), το δεξί με το αριστερό και το πάνω με το κάτω τμήμα  να μην είναι παρόμοια μεταξύ τους.

-Β (border): το  ΟΡΙΟ στην περιφέρεια του σπίλου αν έχει προεκβολές σαν δάχτυλα ή δαντελωτή όψη, θα πρέπει να μας οδηγήσει  στον δερματολόγο για περαιτέρω έλεγχο.

-C (color): το ΧΡΩΜΑ του σπίλου αν δεν είναι ομοιόμορφο κι έχει μεγάλη ποικιλία (π.χ. ένας ή περισσότεροι συνδυασμοί από μαύρα, καφέ, γκρι, μπλε, κόκκινα και λευκά στοιχεία)  πρέπει να μας κινητοποιήσει.

-D (diameter): η ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ της ελιάς, αν είναι πάνω από 5-6 cm, επίσης  θεωρείται σημείο για διερεύνηση.

-E (evolution):  η ΕΞΕΛΙΞΗ των ABCD δηλαδή η αλλαγή  τους σε  σχετικά μικρό διάστημα (μέχρι 1 έτος) είναι το σημαντικότερο στοιχείο και πρέπει να απευθυνθούμε επειγόντως στον δερματολόγο.

Υπάρχουν και κάποια  άλλα στοιχεία που χτυπάνε το καμπανάκι του κινδύνου, όπως μια ελιά που αρχίζει να αιμορραγεί χωρίς να την τραυματίσουμε ή να βγάζει υγρό, να μας προκαλεί φαγούρα ή να χάνει τις τρίχες που είχε πάντα επάνω και γενικότερα αν αλλάξει χαρακτηριστικά σε σχέση με παλιότερα.

Όπως καταλαβαίνουμε, καλό είναι σε τακτά χρονικά διαστήματα (π.χ. κάθε 1-2 μήνες) να ελέγχετε το δέρμα σας και να εξετάζετε τα μέλη της οικογένειάς σας ώστε να αποκαλύψετε έγκαιρα μια  ύποπτη βλάβη και να βοηθήσετε τον γιατρό για την περαιτέρω αντιμετώπιση.

Τέλος, να τονίσουμε την επιτακτική ανάγκη προστασίας από τις βλαβερές UVA και UVB ακτινοβολίες του ηλίου με την χρήση καπέλων με φαρδύ γείσο, προστατευτικού ρουχισμού και γυαλιών ηλίου καθώς και του κατάλληλου για την δική σας περίπτωση αντηλιακού προϊόντος  που μπορείτε να προμηθευτείτε από τα φαρμακεία.