Τα «Πρέπει» και «Δεν πρέπει» στο σακχαρώδη διαβήτη




Έχετε κουραστεί από τα «πρέπει» και «δεν πρέπει» για τον έλεγχο του διαβήτη;

diavitis-note-2

Επιμέλεια κειμένου: Χριστίνα Γκιούρδα, Φαρμακοποιός

Έχετε κουραστεί από τα «πρέπει» και «δεν πρέπει» για τον έλεγχο του διαβήτη; Ένας από τους καλύτερους τρόπους για διευκολύνετε την κατάσταση είναι να επικεντρωθείτε σε μερικές καλές συνήθειες, έτσι ώστε οι σωστές επιλογές να γίνουν μέρος της καθημερινότητάς σας. Φυσικά, υπάρχουν και εκείνες οι κακές συνήθειες, οι οποίες  σαμποτάρουν την πρόοδό σας. Όλοι λίγο πολύ τις έχουμε γι αυτό να μην είστε σκληροί με τον εαυτό σας. Μπορείτε να τις αλλάξετε βήμα – βήμα.

Πρέπει να:
Αναλάβετε την ευθύνη της υγείας σας

Σε αντίθεση με τις περισσότερες ασθένειες, ο διαβήτης θεωρείται μία αυτοδιαχειριζόμενη ασθένεια. Με άλλα λόγια, είστε στη θέση του οδηγού. Είναι υποχρέωση σας να ελέγξετε το σάκχαρο στο αίμα σας με τα φάρμακα, τη διατροφή, την άσκηση και αν χρειάζεται, τη θεραπεία με ινσουλίνη. Και εσείς είστε αυτοί που θα παρατηρήσετε από μέρα σε μέρα, αν το σάκχαρο είναι σταθερό ή αν χρειάζεστε περισσότερη βοήθεια. Μείνετε ενήμεροι για τις επιλογές της θεραπείας σας, γνωρίστε τα σημάδια και τα συμπτώματα του σακχάρου και μην είστε επιφυλακτικός στο να εκφράσετε απορίες ή ανησυχίες.

Κάνετε σωματική άσκηση

Μπορεί η σωματική άσκηση να βοηθήσει τις προσπάθειες ελέγχου του σακχάρου; Φυσικά!
Η άσκηση βοηθά το σώμα να μεταβολίζει τα σάκχαρα με ταχύτερο ρυθμό και σας κάνει πιο ευαίσθητούς στην ινσουλίνη. Έτσι, χρειάζεστε λιγότερη ινσουλίνη για την εξισορρόπηση του σακχάρου στο αίμα, όχι περισσότερη (το αντίθετο της αντίστασης στην ινσουλίνη). Επίσης, βοηθά στην απώλεια βάρους, στην αύξηση των επιπέδων ενέργειας και στον καλύτερο ύπνο – κάνοντας τις προσπάθειες ελέγχου του σακχάρου ευκολότερες και πιο επιτυχημένες.

Εμπιστευτείτε μία δυνατή ομάδα συμβούλων υγείας

Υπάρχουν πάρα πολλές ερωτήσεις να θέσετε, πάρα πολλές πληροφορίες να παρακολουθείτε και πάρα πολλές αποφάσεις να πάρετε. Χωρίς τη βοήθεια επαγγελματιών δύσκολα θα τα καταφέρετε με επιτυχία. Εκτός από τον θεράποντα γιατρό σας, οι άνθρωποι που θέλετε στην ομάδα σας είναι ο ενδοκρινολόγος σας, ο φαρμακοποιός σας και ένας διατροφολόγος. Μπορείτε επίσης να εξετάσετε το ενδεχόμενο για προσωπικό γυμναστή.

Ακολουθήστε μία διατροφή προσαρμοσμένη στις ανάγκες σας

Ρωτήστε το γιατρό σας για τη διαφορά μεταξύ των ασθενών που διαχειρίζονται με επιτυχία το σάκχαρο και εκείνων που δεν το κάνουν και θα ακούσετε μια λέξη ξανά και ξανά: ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Τι τρώτε, πότε και πώς, είναι εξίσου σημαντικό με τη φαρμακευτική αγωγή για τη διατήρηση του σακχάρου υπό έλεγχο.
Παραθέτουμε λίγες υγιεινές διατροφικές συνήθειες:
Ξεκινήστε την ημέρα σας σωστά με ένα πλούσιο σε φυτικές ίνες και πρωτεΐνες πρωινό.
Προτιμήστε συχνά ενδιάμεσα σνακς.
Προτιμήστε τρόφιμα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη – λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής αλέσεως και ακόρεστα λιπαρά. Όταν δεν μπορείτε καταναλώστε μικρές μερίδες και προσθέστε φυτικές ίνες για να επιβραδύνετε την πέψη.

Διαχειριστείτε το στρες και χαλαρώστε

Το άγχος είναι ένας ακόμη εχθρός όταν πάσχετε από διαβήτη, επειδή η κορτιζόλη, ορμόνη του στρες, αυξάνει το σάκχαρο και την αντίσταση στην ινσουλίνη. Επαναλαμβανόμενες ριπές στρες μπορεί να προκαλέσουν ραγδαία αύξηση ή πτώση του σακχάρου καταβάλλοντας τις δυνάμεις του οργανισμού και του σώματος. Η γιόγκα, ο διαλογισμός, οι βαθιές αναπνοές και τα μικρά, ήσυχα διαλείμματα στην ημέρα σας μπορεί να βοηθήσουν στη διαχείριση του άγχους.

ΔΕΝ πρέπει να:

Καπνίζετε

Το κάπνισμα είναι μια επικίνδυνη συνήθεια για όλους, αλλά πολύ περισσότερο για τα άτομα με διαβήτη. Το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο για μια σειρά από σοβαρές επιπλοκές του διαβήτη που σχετίζονται με προβλήματα όρασης, καρδιακής νόσου και στυτικής δυσλειτουργίας. Επίσης, το κάπνισμα αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και μειώνει την κυκλοφορία, αυξάνοντας τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Εάν καπνίζετε, ξεκινήστε ένα πρόγραμμα για να κόψετε ΤΩΡΑ το κάπνισμα με τη βοήθεια του γιατρού και της ομάδας επαγγελματιών υγείας που σας υποστηρίζει.

Μιλάτε άσχημα στον εαυτό σας

Σκεφτείτε το: Αισθάνεστε δυνατός όταν χτυπάτε τον εαυτό σας ή αποθαρρύνεστε και νιώθετε ηττημένοι; Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, επικρίνοντας τον εαυτό σας αισθάνεστε πιο αδύναμος, παρά πιο ισχυρός, με αποτέλεσμα να υπονομεύετε τη θέληση σας για θετικές αλλαγές. Έτσι, προσέξτε αυτή την εσωτερική φωνή που λέει ότι έχετε “αποτύχει” και τα έχετε κάνει «μαντάρα». Αντ ‘αυτού, δείτε τα λάθη σας ως ευκαιρία να μάθετε και να κάνετε κάτι καλύτερο την επόμενη φορά. Κάντε το «εγώ κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ» το καθημερινό σας σύνθημα, ανταμείψτε τον εαυτό σας όταν έχετε πετύχει και αποφύγετε τις αυτό-τιμωρίες.

Καταναλώνετε πολύ αλκοόλ

Σύμφωνα με την Διαβητολογική Εταιρεία, η κατανάλωση του αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει την μείωση των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα άμεσα αλλά ακόμα και μετά από 12 ώρες. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να πιείτε καθόλου, εφόσον το σάκχαρο στο αίμα σας είναι υπό έλεγχο. Αλλά κρατήστε την κατανάλωση σας σε ένα ή δύο ποτά την ημέρα (ένα για τις γυναίκες, δύο για τους άνδρες), και αποφύγετε τα ζαχαρούχα κοκτέιλ. Πολύ σημαντικό είναι να ΜΗΝ καταναλώνετε αλκοόλ νηστικοί και να το συνοδεύετε πάντα με υγιεινές τροφές υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες που επιβραδύνουν την πέψη και τις επιδράσεις του αλκοόλ. Μια άλλη χρήσιμη συμβουλή είναι να πίνετε νερό παράλληλα με το ποτό σας, ώστε να αποφύγετε την κατανάλωση αλκοόλ λόγω δίψας.

Αγνοείτε προβλήματα/διαταραχές στον ύπνο

Ύπνος μικρότερης διάρκειας των 6 ωρών κάθε βράδυ έχει συνδεθεί με μικρότερη διάρκεια ζωής – και για τα άτομα με διαβήτη, οι κίνδυνοι είναι ακόμη μεγαλύτεροι. Όταν στερείστε τον ύπνο το σώμα σας δεν μεταβολίζει το σάκχαρο στο αίμα τόσο καλά όσο θα έπρεπε. Ο κακός ύπνος συμβάλλει επίσης, στην αύξηση της αντίστασης στην ινσουλίνη, αυξάνει την αρτηριακή πίεση, την χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια. Ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο πολλών διαταραχών του ύπνου συμπεριλαμβανομένης της υπνικής άπνοιας. Εάν δεν αισθάνεστε ξεκούραστοι κάθε πρωί, ή δεν κοιμάστε καλά, μιλήστε με το γιατρό σας σχετικά με τις επιλογές θεραπείας.

Ακολουθήσετε προσέγγιση «Όλα ή Τίποτα»

Η προσέγγιση του διαβήτη με «Μικρά βήματα» αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για να βελτιώσετε την υγεία σας και τον τρόπο ζωής σας, όταν έχετε διαβήτη. Σύμφωνα με την Διαβητολογική Εταιρεία, αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι πιο εύκολο να γίνουν – και πιο πιθανό να παραμείνουν – όταν τις πραγματοποιείτε σε διάρκεια μηνών και χρόνων, και όχι όλες με τη μία. Μην προσπαθήσετε να αλλάξετε τα πάντα ταυτόχρονα. Αντ ‘αυτού, θα ήταν πιο αποτελεσματικό να  θέσετε μερικούς στόχους, να τους διαιρέσετε σε μικρά διαχειρίσιμα μέρη και να προχωρήσετε σε μία αλλαγή κάθε φορά. Για παράδειγμα, αντί να “ακολουθήσετε υγιεινή διατροφή” δοκιμάστε να προσθέσετε μια μερίδα λαχανικών στο μεσημεριανό γεύμα και το δείπνο σας κάθε μέρα. Μόλις καταφέρετε αυτό το στόχο, δοκιμάστε να μειώσετε το επιδόρπιο σας στο μισό, και ούτω καθεξής.

7 προειδοποιητικά σημάδια για διαβήτη τύπου 2

Εάν έχετε διαβήτη τύπου 2, το σώμα σας δεν είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει σωστά την ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι απαραίτητη ώστε να μετατραπεί η γλυκόζη (ζάχαρη) από το αίμα στα κύτταρά ως ενέργεια. Όταν δεν υπάρχει αρκετή ινσουλίνη – ή δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε – η γλυκόζη συσσωρεύεται στο αίμα αντί να χρησιμοποιείται από τα κύτταρα. Συχνά τα συμπτώματα που χαρακτηρίζουν τον διαβήτη τύπου 2  δεν παρουσιάζονται ή μπορεί να είναι ήπια και να περάσουν απαρατήρητα.

Συχνοουρία

Όταν υπάρχει υπερβολική γλυκόζη στο αίμα, όπως συμβαίνει σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, οι νεφροί αντιδρούν αποβάλλοντας την από το αίμα μέσω των ούρων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη παραγωγή ούρων και την συχνότερη ανάγκη για ούρηση. Αν παρατηρήσετε ότι πρέπει να πηγαίνετε στην τουαλέτα για ούρηση πιο συχνά από ότι συνήθως– ενδεχομένως και διακόπτοντας το βραδινό σας ύπνο κάθε 2-3 ώρες – παράγοντας περισσότερα ούρα, συμβουλευτείτε το γιατρό σας.

Μεγαλύτερη Δίψα

Η υψηλή συγκέντρωση γλυκόζης στο αίμα δημιουργεί ένα ντόμινο φαινόμενο στο σώμα σας. Το υψηλό σάκχαρο οδηγεί σε αυξημένη παραγωγή ούρων και την ανάγκη συχνότερης ούρησης. Με την συχνότερη ούρηση χάνετε περισσότερα υγρά και αφυδατώνεστε. Κατά συνέπεια, αποκτάτε την αίσθηση ξηρού στόματος και αισθάνεστε διψασμένοι πιο συχνά από ότι στο παρελθόν. Εάν παρατηρήσετε ότι πίνετε περισσότερο νερό από το συνηθισμένο, ή αισθάνεστε το στόμα σας συχνά ξηρό με μεγάλη αίσθηση δίψας, αυτά θα μπορούσαν να αποτελούν σημάδια διαβήτη τύπου 2.

Αδικαιολόγητη απώλεια βάρους

Όταν έχετε διαβήτη τύπου 2, τα κύτταρά δεν λαμβάνουν αρκετή γλυκόζη, οδηγώντας κάποιες φορές και σε απώλεια βάρους. Επίσης, αν έχετε συχνοουρίες, λόγω ανεξέλεγκτου διαβήτη, χάνετε περισσότερες θερμίδες και υγρά, με αποτέλεσμα την απώλεια βάρους.

Αυξημένη πείνα

Τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 έχουν αντίσταση στην ινσουλίνη, που σημαίνει ότι το σώμα δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει σωστά την ινσουλίνη για να βοηθήσει τη γλυκόζη να μετατραπεί σε ενέργεια στα κύτταρα. Στα άτομα με διαβήτη τύπου 2, η ινσουλίνη δεν λειτουργεί καλά στους μύες, το λίπος, και άλλους ιστούς. Έτσι το πάγκρεας (το όργανο που παράγει την ινσουλίνη) αρχίζει να συνθέτει πολύ περισσότερη στην προσπάθεια να καλύψει τις εκδηλωμένες ανάγκες των ιστών. Με αυτό τον τρόπο αυξάνονται τα επίπεδα της ινσουλίνης στο σώμα με αποτέλεσμα τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο ότι το σώμα σας είναι πεινασμένο.

Πόνος και μούδιασμα στα πόδια

Με τον καιρό, η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλά επίπεδα σακχάρου μπορεί να βλάψει τα νεύρα σε όλο το σώμα. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται διαβητική νευροπάθεια. Μερικοί άνθρωποι μπορεί να μην έχουν κανένα σύμπτωμα βλάβης, ενώ άλλοι μπορεί να παρατηρήσουν μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, ή πόνο στα άκρα. Στην αρχή, η διαβητική νευροπάθεια ξεκινά συνήθως στα πόδια και στη συνέχεια προχωρά στο υπόλοιπο σώμα. Αν και η νευροπάθεια εμφανίζεται πιο συχνά σε άτομα που υποφέρουν από διαβήτη τύπου 2 για 25 ή περισσότερα χρόνια, μπορεί να εκδηλωθεί και σε άτομα που έχουν προδιαβήτη.

Συχνές Λοιμώξεις

Δεδομένου ότι τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται πιο γρήγορα όταν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι αυξημένα, οι γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μπορεί να είναι πιο επιρρεπείς σε κολπικές μολύνσεις και ουρολοιμώξεις. Η εμφάνιση μολύνσεων  στα πόδια αποτελεί επίσης κοινό φαινόμενο διότι ο διαβήτης μπορεί να βλάψει την αρχιτεκτονική του ποδιού, συμπεριλαμβανομένου του δέρματος, των αιμοφόρων αγγείων και των νεύρων. Ωστόσο, τα προβλήματα στα πόδια συνήθως εμφανίζονται συχνότερα σε άτομα με προχωρημένο διαβήτη.

Θολή όραση

Ο φακός του ματιού είναι μια εύκαμπτη μεμβράνη που αναρτάται σε μυς, οι οποίοι αλλάζουν το σχήμα του φακού ώστε να εστιάζει το μάτι. Σε ένα οργανισμό με ανεξέλεγκτο διαβήτη τύπου 2, η ικανότητα του φακού να κάμπτει, μεταβάλλεται. Παρά το γεγονός ότι ο φακός δεν έχει υποστεί βλάβη, οι μύες του ματιού πρέπει να εργάζονται σκληρότερα για να εστιάσει το μάτι. Θολή όραση εκδηλώνεται όταν υπάρχουν ραγδαίες μεταπτώσεις στα επίπεδα του σακχάρου (από χαμηλό σε υψηλό και αντίστροφα) και οι μύες του ματιού δεν έχουν προλάβει να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. Το σώμα αργότερα προσαρμόζεται στα επίπεδα σακχάρου, και η όραση γίνεται πάλι φυσιολογική. Η θολή όραση είναι ένα από τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια του διαβήτη τύπου 2.