Επικίνδυνα τσιμπήματα

Επικίνδυνα τσιμπήματα Ανέκαθεν τα κουνούπια θεωρούνταν από τα πιο μη-ωφέλιμα όντα στη γη και γι’ αυτό η επίσημη ονομασία τους είναι “κώνωψ ο Ανωφελής”. Εκτός όμως από μη ωφέλιμα είναι και επικίνδυνα, καθώς το τσίμπημα από κουνούπι μπορεί να οδηγήσει μέχρι και σε θάνατο. Στην περίπτωση του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ένα κουνούπι άλλαξε τη ροή της ιστορίας, καθώς το τσίμπημα του μετέδωσε ελονοσία με αποτέλεσμα να πεθάνει. Στις μέρες μας βέβαια, το πρόβλημα της ελονοσίας έχει εξαλειφθεί, τουλάχιστον στις ανεπτυγμένες χώρες. Τα κουνούπια όμως δεν έπαψαν να είναι φορείς ασθενειών, όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου. Σύμφωνα με ανακοινώσεις του ΚΕΕΛΠΝΟ (Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων), ο ιός ήδη έκανε φέτος την εμφάνισή του στην Ανατολική Αττική και σε περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας. Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται με το τσίμπημα των απλών κουνουπιών.  Στις περισσότερες περιπτώσεις (80%) τα άτομα που προσβάλλονται δεν εμφανίζουν καθόλου συμπτώματα.  Σε λίγα άτομα (περίπου 20%) εμφανίζονται ήπια συμπτώματα, όπως πυρετός, κόπωση, πονοκέφαλος, μυαλγία, εξάνθημα και σπανιότερα διόγκωση των λεμφαδένων. Η νόσος περνάει από μόνη της σε 3-10 ημέρες.  Σε πολύ λίγα άτομα (λιγότερο από 1% των περιπτώσεων), εμφανίζεται η σοβαρή μορφή της νόσου (εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα ή χαλαρή παράλυση), με υψηλό πυρετό, πονοκέφαλο, δυσκαμψία αυχένα, αποπροσανατολισμό, τρόμο, κώμα, μυϊκή παράλυση. Τα άτομα που παρουσιάζουν αυτές τις σοβαρές επιπλοκές είναι συνήθως ηλικιωμένα, με προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας ή σε ανοσοκαταστολή. Στις περιπτώσεις αυτές είναι απαραίτητη η εισαγωγή σε νοσοκομείο. Παρ’ όλο που ο κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών είναι μικρός, δεν παύει να υφίσταται. Η λήψη μέτρων ατομικής προστασίας θεωρείται απαραίτητη, ώστε να προφυλαχτούμε τόσο από ασθένειες, όσο και από μικρότερα προβλήματα, όπως ο τοπικός ερεθισμός, κνησμός, αντιαισθητικά σημάδια στο δέρμα κλπ. Στα πλαίσια λοιπόν αυτά, θα πρέπει να αποφεύγουμε περιοχές με λιμνάζοντα νερά, να αποφεύγουμε το πότισμα τις απογευματινές και βραδυνές ώρες, να τοποθετούμε πλέγματα (σήτες) σε παράθυρα, αεραγωγούς, φεγγίτες. Σε περιοχές με πολλά κουνούπια, καλό είναι να χρησιμοποιούμε κουνουπιέρες, οι οποίες είναι απαραίτητες σε άτομα που δεν μπορούν να κάνουν χρήση αντικουνουπικών (π.χ. βρέφη). Οι ανεμιστήρες και οι συσκευές κλιματισμού μειώνουν τη δραστηριότητα των κουνουπιών, αλλά δεν τα σκοτώνουν. Όταν βρισκόμαστε σε εξωτερικούς χώρους, προτιμάμε να φοράμε ρούχα φαρδιά, με μακριά μανίκια και ανοιχτόχρωμα. Στο εμπόριο υπάρχει πληθώρα εντομοκτόνων σε μορφή αεροζόλ, ταμπλέτας, εξατμιζόμενου διαλύματος, σπιράλ (“φιδάκια”). Όλα αυτά όμως προορίζονται για χρήση στον αέρα, ποτέ δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή με το δέρμα μας. Προϊόντα ασφαλή για χρήση στο δέρμα μας θα βρούμε στα φαρμακεία, όπου υπάρχει ποικιλία σε εντομοαπωθητικά, σε σπρέι ή γαλάκτωμα, με φυτικές ουσίες όπως η σιτρονέλλα ή αιθέρια έλαια ευκαλύπτου. Πολλά από αυτά είναι κατάλληλα για χρήση και σε μικρά παιδιά. Δεν ξεχνάμε, πριν τη χρήση οποιουδήποτε προϊόντος, να διαβάζουμε τις οδηγίες χρήσης. Αν μας τσιμπήσει κουνούπι, η τοπική εφαρμογή αμμωνίας προσφέρει ανακούφιση, ενώ στο εμπόριο υπάρχουν διάφορα προϊόντα που δρουν καταπραϋντικά. Σε περιπτώσεις έντονου ερεθισμού από τσίμπημα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε συσκευή αναρρόφησης των τοξικών ουσιών (Aspivenin). Η ενημέρωση και η πρόληψη αποτελούν τα πιο δυνατά όπλα στη μάχη μας με τα ενοχλητικά και, ενίοτε, επικίνδυνα κουνούπια.

Καλό καλοκαίρι!

Πέτρος Κασαρτζιάν Φαρμακοποιός