Υπέρταση: Όσο χαμηλότερη, τόσο καλύτερη;
Ο αντίκτυπος της μελέτης SPRINT, που ξεκίνησε το 2009, θα είναι καθοριστικός για μελλοντικές κατευθυντήριες οδηγίες στο χώρο της Υπέρτασης. Μάθετε περισσότερα.
Μελέτη SPRINT: Τελικά και για την Υπέρταση «Όσο χαμηλότερη, τόσο καλύτερη»;
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2015, δηλώνοντας πως είχαν «πληροφορίες που θα μπορούσαν να σώσουν ζωές», οι ερευνητές διέκοψαν πρώιμα την μεγάλη κλινική μελέτη SPRINT, η ολοκλήρωση της οποίας αναμενόταν το 2017, καθώς τα αρχικά αποτελέσματα της φαίνεται να είχαν ήδη απαντήσει σε μια ερώτηση που ταλάνιζε επί δεκαετίες τους ιατρούς που διαχειρίζονται την υπέρταση: Πόσο χαμηλά πρέπει να ρίξουν την αρτηριακή πίεση (ΑΠ); Η απάντηση ήταν χαμηλότερα από ότι συστήνουν οι τρέχουσες οδηγίες, που προτείνουν συστολική ΑΠ (ΣΑΠ) 75ετών) με αρχική μέση ΣΑΠ>130 mmHg και στοιχεία καρδιαγγειακής νόσου, χρόνιας νεφρικής νόσου, 10ετή καρδιαγγειακό κίνδυνο Framingham score ≥15% ή ηλικία ≥75 ετών. Η μελέτη δεν περιέλαβε διαβητικούς, ασθενείς με προηγούμενο εγκεφαλικό επεισόδιο ή πολυκυστικούς νεφρούς. Είναι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μελέτη στο είδος της, που εξετάζει το πώς επηρεάζει τα καρδιαγγειακά και νεφρικά νοσήματα η διατήρηση της ΣΑΠ σε ένα επίπεδο χαμηλότερο του τρέχοντος συνιστώμενου. Κατά το σχεδιασμό της μελέτης οι κατευθυντήριες οδηγίες όριζαν σαν συνιστώμενη ΣΑΠ την χαμηλότερη από 140 mmHg για τους υγιής ενήλικες και την χαμηλότερη από 130 mmHg για τους ασθενείς με Νεφρική Νόσο ή Σακχαρώδη Διαβήτη.
Οι ερευνητές σχεδίασαν τη μελέτη για να προσδιορίσουν τα δυνητικά οφέλη από την επίτευξη ΣΑΠ< 120 mmHg σε υπερτασικούς ενήλικες 50 ετών και άνω, που είχαν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρδιακής ή νεφρικής νόσου. Μεταξύ του 2010 και 2013 οι ερευνητές τυχαία χώρισαν τους συμμετέχοντες σε δυο ομάδες που διέφεραν ως προς τα επίπεδα στόχους ΣΑΠ. Η πρώτη ομάδα αντιμετωπίστηκε με αντιυπερτασική αγωγή προς επίτευξη στόχους ΣΑΠ Η μελέτη SPRINT δυνατόν να αποτελέσει μια μελέτη ορόσημο στο χώρο της Υπέρτασης και τα δεδομένα της μελέτης πιθανότατα τελικά θα οδηγήσουν στην αναθεώρηση των κατευθυντήριων οδηγιών για την Υπέρταση. Ίσως και στην Υπέρταση, αντίθετα με τις μέχρι τώρα αντιλήψεις, ισχύει ότι και στη χοληστερόλη, «όσο χαμηλότερη, τόσο καλύτερη». Αν αυτό επαληθευθεί, ο ήδη ελαττωμένος κίνδυνος θανάτου από καρδιακά επεισόδια και εγκεφαλικά, αν και ακόμα και τώρα τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου, θα ελαττωθεί περεταίρω, γλυτώνοντας έναν σημαντικό αριθμό θανάτων.
Το αποτέλεσμα της μελέτης είναι σε συμφωνία με την θέση της American Heart Association που αναγνωρίζει ως ιδανική τιμή ΣΑΠ τα 120 mmHg (AHA, Life’s Simple). Βέβαια δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα να έχει κάποιος φυσικά την ιδανική ΣΑΠ των 120 mmHg και να κατεβάζεις σε κάποιον την ΣΑΠ του τόσο χαμηλά, τεχνητά με πολλαπλή φαρμακευτική αγωγή.
Στον αντίποδα της αισιοδοξίας των ερευνητών της μελέτης SPRINT, βρίσκονται οι ανησυχίες πολλών ειδικών. Οι ενστάσεις τους εστιάζονται στο ότι τα αποτελέσματα της μελέτης αφορούν συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού και δεν θα πρέπει να γενικευτούν, στην αναντιστοιχία των αποτελεσμάτων της μελέτης με αυτά παλιότερων μελετών (ACCORD) και στον δυνητικό κίνδυνο για τους ασθενείς από την πολυφαρμακία για την επίτευξη των χαμηλών στόχων ΣΑΠ.
Η στόχευση σε τόσο χαμηλές τιμές ΣΑΠ, 50 ετών και με ήδη αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Τα δυνητικά οφέλη της επιθετικής αντιμετώπισης της υπέρτασης, που διαφαίνονται στα αποτελέσματα της μελέτης, δυνατόν να αφορούν μόνο την ομάδα αυτή και να μην μπορούν να διαχυθούν σε ασθενείς χαμηλότερου κινδύνου από αυτούς της μελέτης.
Τέλος σημαντικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι το γιατί τα αποτελέσματα της SPRINT διαφέρουν από αυτά προηγούμενης μελέτης, της ACCORD (NEJM 2010), που έθετε ένα παρόμοιο ερώτημα με την SPRINT. H ACCORD, με σχεδόν τον μισό αριθμό συμμετεχόντων σε σχέση με την SPRINT, είχε δείξει πως σε ασθενείς με υπέρταση και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αυτοί που πέτυχαν ΣΑΠ Είναι προφανές πως οι κλινικοί γιατροί θα πρέπει να επιδείξουν μια επιφυλακτικότητα και μην προστρέξουν να εντάξουν τα πρώιμα συμπεράσματα της SPRINT στην κλινική τους πρακτική στη διαχείριση της υπέρτασης. Κρίνεται σκόπιμο να αναμένουν την επιστημονική δημοσίευση των αποτελεσμάτων της μελέτης, καθώς και την κριτική τους αξιολόγηση από τους ειδικούς και τους διεθνείς οργανισμούς. Ο αντίκτυπος της μελέτης SPRINT βέβαια στις μελλοντικές κατευθυντήριες οδηγίες αναμένεται να είναι μεγάλος και πιθανότατα θα αποτελέσει μια μελέτη ορόσημο στο χώρο της Υπέρτασης.
iatronet.gr